दिग्गजांचे चेहरे फुलले; इच्छूक हिरमुसले!
चंद्रपूर महानगरपालिकेच्या ६६ प्रभागांचे आरक्षण जाहीर — माजी नगरसेवकांना दिलासा, नव्या उमेदवारांच्या तयारीवर पाणी
चंद्रपूर, दि. १२ :- चंद्रपूर महानगरपालिकेच्या आगामी सार्वत्रिक निवडणुकीसाठी सोमवार (दि. ११ नोव्हेंबर) रोजी ६६ प्रभागांकरिता प्रारूप आरक्षण जाहीर करण्यात आले. या आरक्षण सोडतीनंतर शहरातील राजकीय वातावरण अक्षरशः तापले असून, दिग्गज माजी नगरसेवकांच्या चेहऱ्यावर आनंदाची लहर दिसली, तर नव्याने राजकारणात उतरण्याची स्वप्ने पाहणाऱ्या अनेक इच्छुकांचा हिरमोड झाला आहे.
News reporter :- अतुल दिघाडे
२०१७ च्या तुलनेत यंदाच्या आरक्षणात फारसा मोठा बदल झालेला नाही. केवळ काही प्रभागांमध्ये आरक्षणाची फेरबदल झाली असून, बहुतांश प्रभागांत मागील आरक्षणच कायम राहिले आहे. त्यामुळे माजी नगरसेवकांचे ‘राजकीय किल्ले’ पुन्हा सुरक्षित झाल्याची चर्चा शहरभर रंगली आहे.
आरक्षण सोडतीची पारदर्शक प्रक्रिया
प्रियदर्शिनी इंदिरा गांधी सांस्कृतिक सभागृहात ही आरक्षण सोडत सकाळी अकरा वाजता सुरू झाली. प्रभारी आयुक्त डॉ. विद्या गायकवाड, अतिरिक्त आयुक्त चंदन पाटील, उपायुक्त मंगेश खवले, उपायुक्त संदीप चिद्रवार, मुख्य लेखा परीक्षक मनोज गोस्वामी, सहायक आयुक्त शुभांगी सूर्यवंशी आणि शहर अभियंता रवींद्र हजारे यांच्या उपस्थितीत सोडतीची प्रक्रिया पार पडली.
सभागृहात विविध राजकीय पक्षांचे कार्यकर्ते, माजी नगरसेवक, इच्छुक उमेदवार आणि नागरिकांची मोठी गर्दी झाली होती. संपूर्ण प्रक्रिया अत्यंत शांततेत आणि पारदर्शकतेने पार पडली.
प्रभारी आयुक्त डॉ. गायकवाड यांनी सांगितले की,
“राज्य निवडणूक आयोगाच्या निर्देशांनुसार सर्व प्रक्रिया पार पडली आहे. नागरिकांनी विहित कालावधीत हरकती व सूचना दाखल कराव्यात,”
असे त्या म्हणाल्या.
आरक्षणाचा हिशोब : महिलांचा मोठा सहभाग
या प्रारूप आरक्षणात यंदाही महिलांना मोठा वाटा मिळाला आहे. एकूण ६६ जागांपैकी तब्बल ३३ जागा महिलांसाठी आरक्षित करण्यात आल्या आहेत.
आरक्षणाचे तपशील पुढीलप्रमाणे :
- ◆ अनुसूचित जाती : १३ पैकी ०७ महिला
- ◆ अनुसूचित जमाती : ५ पैकी ०३ महिला
- ◆ नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (ओबीसी) : १७ पैकी ०९ महिला
- ◆ सर्वसाधारण प्रवर्ग : ३१ पैकी १४ महिला
यामुळे शहरातील राजकारणात महिला उमेदवारांचा दबदबा वाढणार आहे. विशेषतः माजी नगरसेवकांच्या पत्नी किंवा कुटुंबीयांना पुन्हा संधी मिळण्याची शक्यता अधिक दिसत आहे.
दिग्गजांचा मार्ग मोकळा — नव्या इच्छुकांचे गणित कोलमडले
प्रत्येक निवडणुकीपूर्वी संभाव्य आरक्षणावर नजर ठेवत सतत जनसंपर्क ठेवणाऱ्या नव्या इच्छुकांची यंदा निराशा झाली आहे. अनेकांनी गेल्या तीन वर्षांत लोकांशी संपर्क, सामाजिक कार्य आणि प्रचाराची तयारी ठेवली होती. मात्र आरक्षणामुळे त्यांचा “सेफ झोन”च हरवला आहे.दुसरीकडे, अनेक माजी नगरसेवकांना त्यांच्या प्रभागांत किंवा आसपासच्या प्रभागांतच पुन्हा लढण्याची संधी मिळाली आहे.
कोणाला काय मिळाले? — काही दिग्गजांवर आरक्षणाचे वरदान
- ◆ माजी महापौर राखी कंचर्लावार या वडगाव (क) प्रभागातून सर्वसाधारण महिलामधून प्रतिनिधित्व करीत होत्या. यंदाही तोच प्रभाग सर्वसाधारण महिलांसाठी आरक्षित राहिल्याने त्यांचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
- ◆ माजी स्थायी समिती सभापती राहुल पावडे यांचा नगीनाथनगर प्रभाग यंदा ओबीसी पुरुषासाठी राखीव झाल्याने त्यांना पुन्हा संधी मिळू शकते.
- ◆ पप्पू देशमुख यांचा वडगाव ड प्रभाग यंदाही सर्वसाधारण राहिल्याने ते पुन्हा उमेदवारीच्या शर्यतीत आहे
- ◆ मात्र सचिन भोयर यांच्या एमईएल प्रभागात महिला आरक्षण निघाल्याने त्यांची गोची झाली आहे. या प्रभागात महिला उमेदवारांसाठीच संधी खुली राहिली आहे.
काहींची अडचण – काहींचा मार्ग बंद
राहुल घोटेव यांचा जटपुरा गेट (अ) प्रभाग यावेळी अनुसूचित जाती महिलांसाठी राखीव झाल्याने त्यांचा मार्ग बंद झाला आहे.
सुभाष कासनगोटूवार (भाजप शहराध्यक्ष) यांचा तुकूम प्रभाग मात्र यंदाही सर्वसाधारण राहिला आहे.
तर काँग्रेसचे नंदकिशोर नागरकर यांचा महाकाली प्रभाग सर्वसाधारण राहिल्याने काँग्रेससाठी उमेदवारीचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
एमईएल प्रभागात नाराजीचा स्फोट
संपूर्ण सोडतीदरम्यान सर्वाधिक चर्चा एमईएल प्रभागाच्या आरक्षणाबाबत झाली. या प्रभागात महिलांसाठी आरक्षण निघाल्याने अनेक संभाव्य उमेदवार नाराज झाले आहेत. काही सामाजिक संघटनांच्या पदाधिकाऱ्यांनीही या आरक्षणाविषयी नाराजी व्यक्त केली.
गेल्या काही वर्षांपासून जनसंपर्क आणि संघटन बांधणीवर मेहनत घेतलेल्या अनेक इच्छुकांना आता दुसऱ्या प्रभागात नवा “सुरक्षित” पर्याय शोधावा लागणार आहे.
राजकीय समीकरणे नव्याने आखली जाणार
या आरक्षणामुळे शहरातील सर्वच राजकीय पक्षांना आपापली उमेदवारीची गणिते नव्याने मांडावी लागतील.
भाजप, काँग्रेस, शिवसेना (शिंदे गट), राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार गट) आणि मनसे या सर्व पक्षांनी आता आरक्षण पाहूनच उमेदवारांची निवड सुरू केली आहे.राजकीय निरीक्षकांचे मत आहे की,
“यंदाच्या आरक्षणात माजी नगरसेवकांना फायदा झाला असला तरी नव्या चेहऱ्यांना वाव मिळणे कठीण झाले आहे. त्यामुळे प्रचारात कौटुंबिक जोड्या आणि महिला उमेदवारांचे प्रमाण वाढेल,”
असा अंदाज त्यांनी व्यक्त केला.
निष्कर्ष
चंद्रपूर महानगरपालिकेच्या आरक्षण सोडतीनंतर शहराचे राजकारण नव्या टप्प्यात प्रवेशले आहे. दिग्गजांसाठी आनंदाची बातमी असली तरी तरुण आणि नव्या इच्छुकांसाठी ही संधी हातातून गेल्यासारखी आहे. आता सर्वांचे लक्ष हरकतीनंतरच्या अंतिम आरक्षण यादीकडे लागले आहे.
